Europese Waarnemingspost voor risico’s: Steeds meer mensen worden op hun werk blootgesteld aan psychosociale risico’s

Persbericht

Europese Waarnemingspost voor risico's: Steeds meer mensen worden op hun werk blootgesteld aan psychosociale risico's

Brussel, 31januari 2008 - De werkplaats verandert ingrijpend door de introductie van nieuwe technologieën, nieuwe materialen en werkprocessen. Veranderingen in de manier waarop het werk wordt ingericht, georganiseerd en geleid, kunnen gepaard gaan met nieuwe soorten risico's. Deze kunnen weer leiden tot een verhoogde mate van stress en uiteindelijk tot een ernstige verslechtering van de geestelijke en fysieke gezondheid. Uit een nieuw rapport van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk blijkt dat de belangrijkste psychosociale risico's gerelateerd zijn aan een nieuwe soort arbeidscontracten, baanonzekerheid, intensivering van het werk, emotionele belasting, geweld op het werk en een slecht evenwicht tussen werk en privé.

Jukka Takala, directeur van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA):

De manier van werken in Europa verandert steeds sneller. Baanonzekerheid, meerdere banen of een hoge werkintensiteit kunnen allemaal aanleiding geven tot werkgerelateerde stress en zo de gezondheid van werknemers in gevaar brengen. Om kwalitatieve banen te creëren en werknemers in goede gezondheid te houden, is het nodig om psychosociale werkomgevingen voortdurend te controleren en te verbeteren.

Werkgerelateerde stress is één van de grootste uitdagingen op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk in Europa. Het aantal mensen dat lijdt aan stressgerelateerde ziekten die veroorzaakt of verslechterd zijn door werk, zullen waarschijnlijk toenemen. Stress is het op één na meest voorkomende werkgerelateerd gezondheidsprobleem. In 2005 had 22% van de werknemers last van stress in de Europese Unie. Uit onderzoeken blijkt dat tussen de 50 en 60% van alle verloren werkdagen te wijten zijn aan stress. In 2002 werden de jaarlijkse economische kosten van werkgerelateerde stress in de EU-15 geschat op 20 000 miljoen EUR.

In een prognose van deskundigen zijn toenemende psychosociale risico's onderzocht en gepresenteerd in een nieuw rapport. Dit rapport is het derde in een serie van nieuw toenemende risico's en is uitgebracht door de Europese Waarnemingspost voor Risico's (ERO) wat integraal deel uitmaakt van EU-OSHA.

Onzeker werk vormt een risico voor de gezondheid van werknemers.
Onder onzeker werk worden onderbetaalde banen en banen van lage kwaliteit verstaan waarbij weinig mogelijkheid is voor opleiding en loopbaanontwikkeling. Mensen met onzeker werk doen vaak het gevaarlijkste werk. Ze hebben te maken met slechtere arbeidsomstandigheden en krijgen minder voorlichting over veiligheid en gezondheid op het werk. Werken onder onstabiele omstandigheden kan bijdragen tot baanonzekerheid, en dat zorgt weer voor meer werkgerelateerde stress.

Werkintensivering leidt tot gezondheidsproblemen
Strakke deadlines en een hoge werksnelheid zorgen ervoor dat steeds meer Europese werknemers te maken krijgen met een zware werklast en grote werkdruk. Bezuinigingen op de werkplek, meer te verwerken informatie op het werk als gevolg van nieuwe communicatietechnologieën en meer taken die onder minder werknemers zijn verdeeld, kunnen ook leiden tot meer werkgerelateerde stress.

Geweld of pesterijen vormen een risico voor werknemers
Het probleem van geweld en pesterijen op de werkplek wekt een steeds grotere bezorgdheid. Hoewel alle beroepen en sectoren ermee te maken hebben, zijn geweld en pesterijen vooral in de gezondheidszorg en de dienstverlening een veel voorkomend probleem. Aantasting van het zelfvertrouwen, angst, depressie en zelfs zelfmoord kunnen er het gevolg van zijn.

Een slecht evenwicht tussen werk en privé heeft gevolgen voor gezinnen.
Een zware werklast en inflexibele werktijden maken het moeilijk om een goed evenwicht tussen werk en privé te vinden. Dit geldt vooral voor vrouwen, die vaak nog steeds een “dubbele baan” hebben: eerst op het werk, daarna thuis. Dit kan leiden tot stress en andere negatieve effecten op de gezondheid, zeker wanneer er voor de werknemers geen mogelijkheid bestaat om de werkomstandigheden aan hun persoonlijke behoeften aan te passen. Meer dan 40% van de werknemers in de EU-27 die lange dagen maken, gaven aan dat ze ontevreden zijn met het evenwicht tussen werk en privé.

In april 2008 zal er in Brussel een workshop plaatsvinden waarin de enquêteresultaten zullen besproken en geconsolideerd worden, en waar praktische manieren zullen worden onderzocht om psychosociale risico's het hoofd te bieden. Bij deze workshop zullen specialisten op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk, beleidsmakers van de EU en vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers aanwezig zijn.

Bovendien is EU-OSHA van plan om een grootschalige prognosestudie uit te voeren om toezicht te houden op veranderingen op de werkplek en in de maatschappij die leiden tot toenemende risico's op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk. In 2009 zal EU-OSHA ook een enquête laten uitvoeren in ondernemingen van al de 27 Europese lidstaten om erachter te komen hoe organisaties in zowel de publieke als de private sector omgaan met psychosociale risico's, en hoe bedrijven geholpen kunnen worden om effectiever om te gaan met deze complexe gevaren voor de werkplek.

Overige inlichtingen:
Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk, Gran Via 33, E-48009 Bilbao, Spanje,
E-mail:
Fax: +34 94 479 4383

Noot aan de redactie:

1. Het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk is door de Europese Unie in het leven geroepen om voorlichting te geven over veiligheid en gezondheid op het werk. Het Agentschap, dat in Bilbao (Spanje) gevestigd is, streeft ernaar om de arbeidsomstandigheden te verbeteren door de uitwisseling van technische, wetenschappelijke en economische informatie tussen alle betrokkenen te stimuleren.

2. De Europese Waarnemingspost voor risico's werd in 2005 opgericht als een integraal onderdeel van het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk. Demografische veranderingen en ontwikkelingen in arbeidsorganisatie en productiemethoden leveren nieuwe soorten risico's op voor de veiligheid en gezondheid van werkenden en die vereisen nieuwe oplossingen. De Waarnemingspost voor risico's streeft ernaar nieuwe en in opkomst zijnde risico's vast te stellen en vroegtijdige preventieve actie te bevorderen. De waarnemingspost beschrijft tendensen en factoren die daaraan ten grondslag liggen en anticipeert op veranderingen in de werkomgeving en de te verwachten gevolgen daarvan voor de gezondheid en de veiligheid.